Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
Nuacht
  • Baile
  • Cultúr
  • Fágtar faoi Chríostaithe cráifeacha Notre Dame a athdhearadh
fagtar-faoi-chriostaithe-craifeacha-notre-dame-a-athdhearadh

Fágtar faoi Chríostaithe cráifeacha Notre Dame a athdhearadh

Tá cur agus cúiteamh ann sa Fhrainc i láthair na huaire faoin gcaoi ar ceart Notre Dame de Paris a athchóiriú tar éis an loiscthe. Scriosadh spuaic shainiúil Viollet-le-Duc sa tine, agus tá sé ráite ag uachtarán na Fraince, Emannuel Macron, go mbeidh comórtas oscailte ann chun é a athdhearadh. 

Teastaíonn ó ailtire amháin go gcuirfí minaret Ioslamach ar bharr an fhoirgnimh ionas go mbeadh sé ag teacht le luachanna ilchultúrtha na sochaí. Tá ailtirí eile ag iarraidh spuaic nua a thógáil a bheadh déanta de ghloine agus de chruach dhosmálta, faoi mar atá i gceist lenár Spuaic féin i mBaile Átha Cliath agus leis an iliomad foirgneamh eile nua-aoiseach. 

Sílim féin gur gá a gceart a thabhairt don phobal cráifeach Críostaí a thóg an ardeaglais an chéad lá riamh, agus nach foláir fanacht dílis don oidhreacht Chríostaí lenar bhain siad dá bharr. Meabhróidh mé thíos an obair éachtach a rinne creidmhigh i gcaitheamh na mblianta chun an ardeaglais agus cinn eile dá leithéid a thógáil.

Thiar sna meánaoiseanna, ní mór cuimhneamh go raibh uirlisí tógála thar a bheith bunúsach acu i gcomparáid leis an lá inniu, agus dálaí oibre i bhfad níos dúire agus níos baolaí. Is beag réamhchúram sábháilteachta a thógadh na fir oibre agus iad ag dreapadh suas agus síos le linn obair thógála, cuir i gcás, agus is iomaí timpiste a tharla dá bharr.

Ach is cosúil gur thug oibrithe na linne faoin obair seo go fonnmhar in ainneoin í a bheith chomh dáinséarach, crua agus fadálach sin, agus in ainneoin nach bhfeicfeadh a bhformhór toradh deireanach a saothair toisc gur thóg sé timpeall 180 bliain an ardeaglais a chríochnú (tosaíodh in 1163).

An t-aon chaoi gur féidir linn díocas agus dionghbháilteacht na n-oibrithe seo a thuiscint ná trí chuimhneamh ar an mbunchúis gur thug siad faoi: chun Dia a ghlóiriú. Bhí siad beo sna meánaoiseanna, Ré an Chreidimh, nuair a bhí ómós agus eagla i leith Dé fós forleathan agus fonn ar dhaoine an deis a thapú dea-oibreacha a dhéanamh ar a Shon. Bhíodh creideamh simplí go leor ag mórán den phobal, iad ag guí chun na naomh ag iarraidh orthu idirghabháil dhíreach nó gar a dhéanamh ar a son, agus iad ag súil go gcúiteofaí iad ar neamh as dea-oibreacha a dhéanamh ar talamh.

Is sampla é Notre Dame de stíl mhaorga Ghotach na hEaglaise nuair a bhí sí in ard a réime agus a raibh mar aidhm aici urraim agus ómós i leith Dé a spreagadh sa phobal creidimh. Tógadh foirgnimh naofa dá sórt chun cabhrú leis an lucht creidimh a n-intinn a dhíriú ar nithe spioradálta agus ar an saol atá le teacht. Is chuige sin freisin a d’úsáidtí liotáirge ómósach, urraimeach: bhaintí leas as Laidin, túis, éadaí galánta an tsagairt, fuinneoga maisithe ildaite, cantaireacht Ghreagórach, agus dealbha feiceálacha chun aigne an phobail a ardú i dtreo na bhflaitheas. Is chun freastal ar áilleacht agus ar rúndiamhra an liotáirge úd a tógadh ardeaglaisí ar nós Notre-Dame.

Sa leabhar Histoire de l’Église le Louis Saltet tá cur síos dochreidte ar oilithreacht a rinne grúpa creidmheach ón tuath i dtreo Ardeaglais Notre Dame a bhí á tógáil sa 12ú haois. Aistear fada crua a bhí ann, agus earraí troma tógála á n-iompar acu sna carráistí, ach ba chuma leis na hoilithrigh faoi sin – go deimhin, dá dhúshlanaí a bhí an oilithreacht is ea ab fhearr é mar dheis dóibh é chun aithrí a dhéanamh as a bpeacaí. 

Bhíodh sagart i bhfeighil ar gach carráiste, é ag impí ar an lucht taistil chun aithrí agus chun faoistine, agus ag iarraidh orthu maithiúnas a thabhairt dá chéile as aon éagóracha a bhí déanta acu ar a chéile. Agus na carráistí stoptha, théadh daoine síos ar a nglúine chun moladh a thabhairt don Mhaighdean Mhuire (Notre Dame) agus maithiúnas Dé a lorg, ina measc daoine a bhí tinn, balbh nó easlán. 

Tar éis dóibh an láithreán tógála in Paris a bhaint amach, chóirídís na carráistí os comhair na hardeaglaise sa chaoi go bhféadfaidís bigil a dhéanamh ar feadh na hoíche, iad ag urnaí agus ag canadh iomann le chéile, agus coinnlí agus tóirsí lasta acu mar fhoinsí solais. 

Leagtaí na hothair agus na heasláin amach ar na carráistí taobh le taisí na naomh le súil go leigheasfaí iad. Dhéanadh na sagairt agus na cléirigh eile mórshiúlta sollúnta agus an pobal creidimh á leanúint ina sluaite, iad ar fad ag iarraidh trócaire ar Dhia agus ar an Maighdean Mhuire agus ag impí orthu na heasláin a bhí tugtha leo a leigheas. 

De réir a chéile, bunaíodh oird naofa chun cúram a dhéanamh de na tógálaithe a bhí ag obair ar na hardeaglaisí. Dhéanadh baill na n-ord seo earraí tógála a iompar sna carráistí i dtreo na láithreacha tógála agus soláthar bia agus dí (arán agus fíon) a chur ar fáil do na tógálaithe. 

Níos mó
NÓS | NÓS

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge