Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
Nuacht
  • Baile
  • Náisiúnta
  • Liam Mac Con Iomaire – duine de mhórGhaeil na hÉireann agus fear uasal ar shlí na fírinne
<div-class="credit-tuairisc"></div>-liam-mac-con-iomaire-–-duine-de-mhorghaeil-na-heireann-agus-fear-uasal-ar-shli-na-firinne

Liam Mac Con Iomaire – duine de mhórGhaeil na hÉireann agus fear uasal ar shlí na fírinne

Tá Liam Mac Con Iomaire, duine de Ghaeil mhóra na hÉireann, tar éis bháis. 

Bhí sé 81 bliain d’aois.

Údar, craoltóir, aistritheoir, scoláire agus saineolaí teanga ab ea Liam Mac Con Iomaire, Billy Mháirtín Mhaidhc an Droichid, a d’fhág a lorg ar ghnéithe éagsúla de shaol na teanga agus na tíre.

Bhí aithne i bhfad agus i ngearr air mar dhuine d’fhathaigh agus de mhórghaiscígh shaol na teanga, ach ba é a bhealach séimh, umhal, cabhrach agus croíúil is mó a chuaigh i bhfeidhm ar dhaoine agus ‘fear uasal’ an cur síos is túisce a rinne mórán air ar chloisteáil dóibh an drochscéala go raibh sé ar shlí na fírinne.

Rugadh Liam Mac Con Iomaire i gCasla i nGaeltacht Chonamara i 1937 ach chaith sé formhór a shaoil ar an gCarraig Dhubh i mBaile Átha Cliath.

D’fhreastail sé ar Scoil Náisiúnta na nDoireadha, mar ar bhain sé scoláireacht Choláiste Ullmhúcháin i gColáiste Éinde i nGaillimh. Cháiligh sé mar oide scoile i gColáiste Phádraig, Droim Conrach, ina dhiaidh sin agus chaith sé na blianta 1957-1968 ag teagasc i Scoil Lorcáin i mBaile na Manach i ndeisceart Bhaile Átha Cliath.  

Bhí sé ar dhuine de na chéad léitheoirí nuachta teilifíse nuair a bunaíodh Raidió Teilifís Éireann sa bhliain 1960.  Chaith sé aon bhliain déag ina dhiaidh sin mar iriseoir agus fo-eagarthóir i Seomra Nuachta RTÉ idir 1968 agus 1979.

Ceapadh ina stiúrthóir ar an Teanglann i Roinn na Nua-Ghaeilge i gColáiste na hOllscoile, BÁC sa mbliain 1979 é agus mhúin sé Gaeilge labhartha, foghraíocht agus cúrsaí teanga do mhic léinn fhochéime agus iarchéime idir 1979 agus 1996. 

Scríobh sé dhá bheathaisnéis thoirtiúla ar mhórphearsaí cultúrtha: Breandán Ó hEithir: Iomramh Aonair, (CIC, 2000) agus Seosamh Ó hÉanaí: Nár Fhágha mé Bás Choíche, (CIC, 2009). Tá an dá leabhar sin áirithe i measc mórshaothar neamhfhicsin na Gaeilge agus thuill an dá shaothar ardmholadh ón bpobal agus aos léinn araon. 

Ar na leabhair eile leis bhí Ireland of the Proverb, (Townhouse, 1988), le grianghraif de chuid Bill Doyle.  Leabhar mór-ráchairte a bhí ann go hidirnáisiúnta, sna Stáit Aontaithe go háirithe. Comhfhiontar le Bob Quinn a bhí i Conamara – An Tír Aineoil (CIC, 1997), sraith portráidí de lucht seanchais agus ealaíontóirí dúchais as Conamara agus Árainn é. 

Chuidigh sé le heolas iontaofa údarásach a choinneáil le léitheoirí sa mbaile agus i gcéin i dtaca le gnéithe de chultúr na Gaeltachta trí bheathaisnéisí gairide a scríobh ar fhonnadóirí ar fhoilseacháin éagsúla, leithéidí A Companion to Irish Traditional Music (CUP 1999 & 2011), imleabhair Beathaisnéis agus Leabhar Mór na nAmhrán (CIC, 2013). 

Bhí cáil ar obair aistriúcháin Liam Mhic Con Iomaire i ngeall ar a shárchumas dul i ngleic le dúshláin chultúrtha agus chanúnacha na Gaeilge. Bhronn an Modern Language Association gradam Lois Roth air féin agus ar Tim Robinson sa mbliain 2017 dá n-aistriúchán Graveyard Clay (Yale University Press, 2016), leagan Béarla d’úrscéal cáiliúil Mháirtín Uí Chadhain, Cré na Cille, a foilsíodh sa mbliain 1949. 

Rinne sé obair mhór i bpáirt le Tim Robinson agus d’aistrigh roinnt dá shaothair siúd go Gaeilge: Conamara Theas – áit agus ainm (Coiscéim, 1992), Spás, Am, Conamara (Coiscéim, 1993) Camchuairt Chonamara Theas (Coiscéim, 2002). Díol suntais atá in obair aistriúcháin eile dá chuid Scéalta ó Theach na mBocht (CIC, 2001) leagan aistrithe de Tales from the Poorhouse de chuid Eugene McCabe chomh maith le dánta agus amhráin ón traidisiún liteartha sna foilseacháin Taisce Duan (Poolbeg Press, 1990) agus Amhráin na Séad/ Jewels and Pathways (An Béal Binn, 2006). 

Ba mhinic leis a bheith ag fónamh don phobal teanga a bhuíochas den obair chraoltóireachta a rinne sé, mar láithreoir agus cathaoirleach ar phainéal Leagan Cainte ar Raidió na Gaeltachta go speisialta. Bhí ardmheas ag daoine air ar fud na Gaeltachta agus bhí tuiscint dhiamhair aige ar na ceantair Ghaeltachta éagsúla agus ar mhuintir na Gaeltachta.

Bhí sé ar dhuine de bhunaitheoirí na féile fonnadóireachta Sean Nós Cois Life agus bronnadh Gradam Saoil Shean-Nós Cois Life in 2015. Bhronn Ollscoil na hÉireann, Gaillimh céim oinigh sna dána air in 2013.

Bhí sé ina bhall den Choiste Téarmaíochta, den Choimisún Logainmneacha agus thug tréimhse mar Uachtarán ar Oireachtas na Gaeilge. 

Maireann a bhean Bairbre, a gclann Máirín, Máirtín, Colm, Ruairí agus Darach (bhásaigh a n-iníon Nuala sa bhliain 2010) chomh maith lena dheartháireacha, a dheirfiúracha, garchlann agus gaolta eile.

Beidh Liam Mac Con Iomaire á thórramh i dTeach Tórraimh Massey, Páirc Bhaile Nua idir 3-6 pm amárach, Dé Máirt an 7 Bealtaine. Léifear Aifreann na sochraide dó i Séipéal Mhuire na Síorchabhrach, Carraig an tSionnaigh, ag meánlae Dé Céadaoin, an 8 Bealtaine. Cuirfear i Reilig Ghráinseach an Déin ina dhiaidh sin é.

Níos mó
Nuacht – Tuairisc.ie | Tuairisc .ie

tuairisc.ie

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge