Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
Nuacht
  • Baile
  • Teanga
  • Ní féidir an Ghaeilge a shárú ó thaobh na nathanna cainte de
<a-href="https://nos.ie"-class="credit-nos"-target="-blank"-rel="noopener-noreferrer"></a>-ni-feidir-an-ghaeilge-a-sharu-o-thaobh-na-nathanna-cainte-de

Ní féidir an Ghaeilge a shárú ó thaobh na nathanna cainte de

Déanta na fírinne, ní mhaífinn go bhfuil bua na dteangacha agam. Táthar ann a fhoghlaimíonn teanga gan aon dua, agus cé gur aoibhinn liom teangacha, bíonn ormsa dua a chur orm féin iad a fhoghlaim i gceart. 

Agus an Ghaeilge idir lámha agam, roghnaigh mé diabhailín ceart de theanga le líofacht a bhaint amach inti. Ar cheann  de na rudaí a mheallann chuig an nGaeilge mé agus a choinníonn mo spéis inti ná an saibhreas mothúchán atá inti agus an bealach ar féidir  cur síos a dhéanamh ar rudaí inti. 

Nuair a bhí mé faoi oiliúint mar mhúinteoir ióga, dúradh linn gurbh fhéidir tú féin a chur in iúl tríd an tSanscrait fiú mura bhfuil an teanga agat. Anois, níl a fhios agam an fíor sin i gcás gach teanga, dáiríre, ach is cinnte gur mar sin atá sé domsa i nGaeilge. 

Tar éis dúinn dul trí liosta iomlán mothúchán sa rang ar nós grá, fuath, fearg, uaigneas, áthas, brón agus dóchas, chaith muid an lá ag labhairt faoi fheidhm na mothúchán seo i dtéacs. Léirigh léamh na ndánta ar nós ‘Subh Milis’ le Séamus Ó Néill agus ‘Géibheann’ le Caitlín Maude an chaoi ar féidir mothúchán a léiriú sa teanga,  gan ainm a thabhairt ar an mothúchán céanna. 

I m’intinnse, tá níos mó i gceist le foghlaim teanga ná a bheith in ann í a labhairt. D’fhéadfá a bheith ar an gcainteoir is binne amuigh, ach mura bhfuil an mothúchán agat, cailltear cuid mhaith den teanga. 

Is fearr teangacha ar leith do rudaí ar leith. Tá an Ghearmáinis go maith don chur  síos. Tá an Béarla go maith ag cruthú focal nua agus tá stair shaibhir litríochta aige. Agus ón méid atá cloiste agam go dtí seo, tá  an Ghaeilge an-fhileata ó thaobh na mothúchán de.  

Bhí mé ag caint le dalta eile le linn an tsosa an lá cheana agus d’fhiafraigh mé di cén fáth ar thosaigh sí ag foghlaim na Gaeilge. Tá oidhreacht Ghaelach ag go leor de na heachtrannaigh eile a tháinig anseo agus, mo dhála féin, thosaigh siad ag foghlaim le ceangal nua a fhorbairt le stair a muintire.  

Dúirt an dalta seo, áfach,  gur fhoghlaim sí an Ghaeilge toisc gur léigh sí aistriúchán ar nath Gaeilge agus thaitin a fhileata agus a bhí sé léi.  Dúirt sí gur lean sí léi leis an nGaeilge i gcaitheamh na mblianta mar “níl a sárú ann ó thaobh na nathanna cainte de”. Is breá léi na nathanna agus focail bheaga nach bhfuil againne i mBéarla,  agus caithfidh mé a rá gur sin cuid de na rudaí is  fearr faoi theanga ar bith a  fhoghlaim.  

Scaití, is iad na rudaí beaga a chuireann craiceann ar an saol,  agus ní féidir nath maith cainte a bhualadh. 

Níos mó

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge