Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
Nuacht
  • Baile
  • Nuacht
  • Is maith agus is mithid cearta vótála a chinntiú do gach saoránach Éireannach

Is maith agus is mithid cearta vótála a chinntiú do gach saoránach Éireannach

Mhol an Coinbhinsiún ar an mBunreacht é in 2013. Gheall Enda Kenny é mar Thaoiseach in Philadelphia in 2017. Tá sé fógartha arís anois ag an Taoiseach Leo Varadkar – reifreann ar cheart a thabhairt do shaoránaigh lasmuigh den Phoblacht chun vóta a chaitheamh i dtoghchán na hUachtaránachta.

Seans go dtarlóidh sé an babhta seo cé go bhfuil obair mhór le déanamh chun sonraí an bhille a bheith faoi réir don vótáil ar an dáta atá luaite i mí Dheireadh Fómhair.

Céim ollmhór í i súile náisiúnaithe sa Tuaisceart. Is furasta sin a thuiscint ó phobal a d’airigh go raibh siad scoite amach óna mbráithre dá mbuíochas. Tá fáilte mhór á cur roimh an scéal i measc na nÉireannach sa Bhreatain, i Meiriceá, san Astráil agus i dtíortha nach iad gan dabht. Chomh maith leis an bhfáilte tá doicheall ag roinnt roimh an mbeart, é ráite go bhfuil an diaspóra chomh líonmhar sin go bhféadfadh na milliúin thar lear forlámhas a ghlacadh ar thoghchán agus saol na tíre a chur as a riocht. Níos gaire do bhaile tá caint ar conas a chinnteofaí nach bhfaigheadh páirtí áirithe buntáiste as.

Cuid dhílis de shaol na Poblachta is ea an Uachtaránacht. Pribhléid agus ceart don saoránach is ea é a bheith i dteideal vóta a chaitheamh do phríomhoifig an náisiúin. Tá cearta an tsaoránaigh sa bhaile agus i gcéin aitheanta in airteagal 2 den Bhunreacht a bhaineann leis an náisiún. Is leis an náisiún seachas an stát a bhaineann an reifreann. Cinntíonn sé sin gur vótáil don Uachtaránacht amháin atá i gceist agus nach gceadódh sé ról in olltoghchán, i bhfothoghchán ná i dtoghchán Comhairle.

Tá i bhfad níos mó suime sa tuaisceart sa bplean don reifreann ná mar a thugaim faoi deara sa Phoblacht – an áit a ndéanfaidh na vótóirí an cinneadh. Cuirfear brú aduaidh thar teorann ar Choimisiún an Reifrinn, nuair a cheapfar é, a chinntiú go scaipfear eolas go forleathan faoina bhfuil i gceist. Is minic daoine abhus ag tagairt don aimhrialtacht a cheadaigh do thuaisceartach a dhul san iomaíocht don Uachtaránacht – Mary McAleese, mar shampla, ach nach raibh cead vótála ag a comharsana; ba é an scéal céanna é le Dana, Rosemary Scallon agus Martin McGuinness.

Tuigim gur ar an Tánaiste Simon Coveney agus an tAire Tithíochta is Rialtais Áitiúil, Eoghan Murphy a thit an crann an Bille a ullmhú don reifreann.

Obair thromchúiseach í. Tá tábhacht mhór leis i gcomhthéacs an tuaiscirt i bhfianaise na guagachta faoin mBreatimeacht agus faillí rialtas na Breataine ar an dlí chun aitheantas a thabhairt do shaoránacht Éireannach agus Bhreataineach gach duine abhus de bharr Chomhaontú Aoine an Chéasta.

Is é an ceart vótála sa Tuaisceart an cinneadh is simplí, gach duine ansin, ach thairis sin conas a dhéanfar cinneadh faoi cé atá i dteideal a bheith ar chlár na vótóirí? Gach duine a bhfuil pas Éireannach aige? An ghlúin a rugadh in Éirinn agus atá ina gcónaí thar lear? Clann na ndaoine sin? Cén teorainn a chuirfear leis? Conas a dhéanfar clárú? Conas a dhéanfar vótáil? Conas a chinnteofar go dtig le hÉireannaigh in áiteacha ar nós iargúil na hAstráile nó abhantrach na hAmasóine gach eolas a fháil agus vóta a chaitheamh?

Deirtear nach mbeadh suim ag aontachtaithe ar nós lucht tacaíochta an TUV nó an DUP vóta a chaitheamh d’Uachtarán na hÉireann agus seans gur fíor sin. Go deimhin, níl cúis ar bith nach mbeadh iarrthóir acu dá mbeidís in ann dóthain ainmniúchán a fháil. Deir roinnt aontachtaithe nach mbeadh mórán suime acu ann ach go mb’fhéidir go ndéanfadh siad é ‘mar vóta i gcoinne iarrthóra’. Tá Sinn Féin ag éileamh vóta don uachtaránacht le fada agus roinnt sa tuaisceart den bharúil go bhfuil sé uathu chun Sinn Féiní a chur san Áras. Dúirt Chris McGimpsey ón UUP ar an raidió go gcaithfeadh sé féin vóta in aghaidh Gerry Adams, cuir i gcás, ach nach mbeadh suim aige ann seachas sin. Is iomaí cúis a bhíonn ag daoine le vótáil agus scéal thairis é.

Dúirt an Rialtas gur samhail nua don Uachtaránacht atá i gceist, samhail a bheadh mar chomhartha sóirt ar an náisiún san aonú haois is fiche. Is maith agus is mithid cearta vótála a chinntiú do gach saoránach. Níor mhiste athscrúdú a dhéanamh ag an am céanna ar conas ar féidir le duine a bheith incháilithe le bheith ina iarrthóir i dtoghchán na huachtaránachta. Ní moladh éilíteach é ach tá sé ró-éasca ag duine nach bhfuil inniúil don obair ainmniúchán a fháil. Bhí an t-ádh orainn nár toghadh a leithéid de dhuine go dtí seo, ach bímis cúramach.

Níos mó

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge