Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
Nuacht
  • Baile
  • Leabhair
  • ‘That’s a made up language!’ – ach an drochrud é sin?
<a-href="https://nos.ie"-class="credit-nos"-target="-blank"-rel="noopener-noreferrer"></a>-‘that’s-a-made-up-language!’-–-ach-an-drochrud-e-sin?

‘That’s a made up language!’ – ach an drochrud é sin?

Tuairiscíodh ar an suíomh seo an mhí seo caite go bhfuil níos mó daoine i mbun an chúrsa Ard-Vailéirise, teanga chumtha a labhraítear i ndomhan Fonn Oighir agus Tine, ná mar atá i mbun an chúrsa Gaeilge. 

Aisteach go leor, thosaigh mé ag léamh leabhair an mhí chéanna a scríobh an fear a chum Ard-Vailéiris, chomh maith leis an Dothráicis, teanga eile ó dhomhan Jon Snow agus a chairde, agus teangacha don chlár Defiance, agus do na scannáin Doctor Strange, agusThor: The Dark World  – David J Peterson.

Is teangeolaí as Meiriceá é Peterson, a chuir spéis i dteangacha den chéad uair nuair a chuala sé comhrá i dteanga aisteach sa scannán Star Wars agus é ina bhuachaill beag. Chuaigh sé leis an teangeolaíocht ar an ollscoil sna 1990idí agus ghlac páirt go fonnmhar sa bpobal nua idirlín a tháinig chun cinn ag deireadh an chéid seo caite — pobal na gcumadóirí teangacha.

Tugtar léargas domhain ina leabhar The Art of Inventing a Language: From Horse-Lords to Dark Elves, the Words Behind World-Building (furasta a aithint go dtaitníonn focail leis) ní hamháin ar thaithí Peterson mar chumadóir gairmiúil teangacha ach ar stair na ceirde trí chéile, chomh maith le go leor eile. 

Más ag lorg scéalta ó sheit Game of Thrones nó leabhar bog éadrom faoi theangacha cumtha, ní hí seo an leabhar atá uait, ach don bainfidh an té ar spéis leis teangacha trí chéile tairbhe mór as an leabhar seo má chuirtear an iarracht isteach í a léamh.

Is annamh a scríobhtar i léirmheas moltach go bhfuil leabhar deacair le léamh, ach tá cúrsa iomlán teangeolaíochta tugtha ag Peterson sna 300 leathanach seo agus is fiú an tairbhe an trioblóid dul i ngleic leis an téarmaíocht chasta, a chuirtear i láthair ar bhealach atá measartha soiléir. 

Ba ghá dó an t-ábhar deacair a mhíniú, áfach, le go bhfaighidh tuiscint iomlán ar an obair, agus ar an bpaisean, a chaitear le cumadh teangacha, ní hamháin do chláracha teilifíse agus scannáin, ach mar shaothar ealaíne ann féin. Ní fhéadfainn a shéanadh tar éis an leabhar seo a léamh ach gur ealaín é an cumadh teangacha. 

Tá saineolas Peterson agus an grá atá aige dá cheird an-soiléir ón gcur síos a dhéanann sé ar na teangacha atá cumtha aige féin, agus na cuntais a thugann sé ar chumadóirí mór le rá, ar nós JRR Tolkien agus lucht Esperanto. 

Mar dhátheangach atá ag déanamh tréaniarrachta a bheith ina thrítheangach, oscailt súl a bhí sa leabhar seo ar go leor gnéithe den teangeolaíocht agus de theangacha an domhain (seo agus domhain eile!). Shíl mé, go soineanta, go raibh tuiscint mhaith agam ar chúrsaí teanga toisc go bhfuil dhá theanga a labhraítear in iarthar na hEorpa agam, agus smeadar den tríú teanga as an áit chéanna.

Tá spéis múscailte aige ionam ní hamháin i dteangacha fantaisíochta ar nós na Dothráicise  agus na hArd-Vailéirise, ach i dteangacha an domhain s’againne agus an poitéinseal atá ag teanga meon agus domhan a mhúnlú.

Molaim go mór do dhuine ar bith ar spéis leo ‘fíor’-theangacha an domhain a thuiscint an leabhar seo faoi ‘theangacha bréige’ a léamh. B’fhéidir gur teanga chumtha atá sa Dothráicis  — ach an drochrud é sin?

Níos mó

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge