Baile
Ceisteanna Coitianta
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
5 leid d'fhísagallaimh
Nuacht

Gnéithe coitianta a bhaineann le logainmneacha na hÉireann

Den chuid is mó, bíonn brí ag logainmneacha na hÉireann agus is minic go ndéantar tagairt do stair, tíreolaíocht agus tírdhreach an cheantair sa bhrí sin.

Feictear tagairtí áirithe arís agus arís eile timpeall na hÉireann agus seo na gnéithe coitianta de logainmneacha na hÉireann le mínithe agus samplaí. Is suimiúil an rud é a fheiceáil go mbíonn brí ag na focail agus freisin go bhfeictear cuid acu ó cheann ceann na tíre. 

Abhainn

Tagraíonn an focal ‘abhainn’ i logainm d’abhainn nó ‘river’ mar a cheapfá! Tá sé níos coitianta in iarthar na tíre agus feictear an focal abhainn san fhoirm ‘abha’ chomh maith.

Samplaí: Srón Abhann (Ciarraí), An Abhainn Dubh (Loch Garman) agus Baile idir Dhá Abhainn (Sligeach)

Ard

An chiall atá leis an bhfocal ard ná ‘height’ agus is aidiacht í freisin a chiallaíonn ‘high’. Is logainm coitianta é agus feictear é mar ainm an chontae i gcás Ard Mhacha agus áiteanna eile.

Samplaí: Ard Pádraig (Luimneach), Ard Raithin (Gaillimh) agus Dún Ard (Cill Mhantáin).

Baile

Feictear an focal baile go mion minic i logainmneacha na hÉireann agus tá sé an-láidir san oirdheisceart. An chiall atá le baile ná ‘town/townland’ mar sin ní nach ionadh go bhfuil sé chomh comónta sin. Tá sé le feiceáil i logainm na príomhchathrach, Baile Átha Cliath.

Samplaí: Baile Átha an Rí (Gaillimh), Baile Bhlainséir (Baile Átha Cliath), Baile Eireoil (Ceatharlach) 

Cill

An bhrí atá le cill ná ‘churchyard’. Is cinnte go bhfuil go leor séipéal in Éirinn agus mar sin, feictear an logainm seo go minic. Tá sé i logainm na gcontaetha Cill Dara, Cill Cheannaigh agus Cill Mhantáin.

Samplaí: Cill Mhichíl (An Clár), Cill Eoghain (Doire), Cill Aodha (Port Láirge) 

Cnoc

Ciallaíonn cnoc ‘hill’ agus tá an logainm seo ar fud na tíre, go háirithe sa Deisceart agus san Iarthar. 

Samplaí: Cnoc an Teampaill (Corcaigh), Cnoc Mhuire (Maigh Eo), Droichead an Chnoic (An Lú) 

Doire

Tagraíonn Doire do ‘oak’ nó coill a bhfuil crainn dharacha ann. Tá contae Dhoire ann agus chomh maith leis sin, tá bailte ann leis an logainm doire ann.

Samplaí: Doire Cúile (Uíbh Fhailí), Doire Leathan (An Cabhán), Teampall Doire (Tiobráid Árann)

Dún

An chiall a bhaineann le dún nó dúnaibh ná ‘fort’ agus tá sé le feiceáil le contae an Dún chomh maith le contae Dhún na nGall. Tá an logainm le feiceáil ar fud na tíre

Samplaí: Cnoc an Dúin (An Mhí), Dún Libhse (Aontroim), Dún Laoghaire (Baile Átha Cliath)

Lios

Tagraíonn lios do ‘ring-fort/enclosure’ a bheith i gceantar áirithe. Feictear an logainm seo san Iarthar agus sa Deisceart go háirithe. 

Samplaí: An Lios Garbh (Ros Comáin), An Lios Liath (An Longfort), Lios Suibhne (Muineachán)

Mór

An bhrí atá ag an bhfocal mór ná ‘big’ agus mar a shamhlófá, tá an logainm seo le feiceáil ó cheann ceann na tíre.

Samplaí: Cluain Mór (Laois), An Tigh Mór (Fear Meanach), An tArd Mór (an Iarmhí) 

Ráth

Nuair a fheictear ráth i logainm, is ag tagairt do ‘ring-fort’ atá sé agus tá an logainm seo ar fud na tíre.

Samplaí: Ráth Thamhnach (Tír Eoghain), An Ráth Bán (Liatroim), Ráth Bheathach (Cill Cheannaigh)

Is féidir tuilleadh eolais a fháil faoi logainmneacha na hÉireann ar Logainm.ie.

Léigh tuilleadh ábhar ó PEIG.ie anseo.

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge