Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
5 leid d'fhísagallaimh
Ceisteanna Coitianta

Rogha an Dá Dhíogha

Rogha an Dá Dhíogha

Ciarán Ó Pronntaigh

Is dócha nár shamhlaigh Michelle O’Neill go mbeadh lá mar sin ann ag tús na géarchéime. Bhí comhaontú ann ar fud an oileáin faoin tábhacht a bhain leis na rialacha dianghlasála. An t-aon easaontú a bhí ann go raibh corrpholaiteoir Aontachtach ag iarraidh an maolú ar na rialacha ba dhéine a bhrostú.

Ghnóthaigh Sinn Féin clú as an líne chrua a ghlac siad. Sna laethanta beaga roimh Lá Fhéile Pádraig, bhí scoileanna á ndruidim féin agus fiú cuid mhaith de na beáir, chuir siad glas ar an doras dá ndeoin féin. Bhí rabharta imní ag sreabhadh tríd an phobal agus sheas Sinn Féin an fód. Thiocfadh leat a rá gur thiomáin siad an dianghlasáil ó thuaidh, i bhfad sula raibh sí i bhfeidhm sa Bhreatain, mar shampla. Bhí ciall leis an pholasaí uile-Éireann.

Ach tá difear idir laethanta tosaigh mhí Mhárta agus an lá deiridh de mhí an Mheithimh. Bhí scaoll faoin phobal ag tús na paindéime ach feiceann daoine dóchas anois agus daingne na dianghlasála á leá. Deir na heolaithe linn go bhfuil baol ann go fóill ach ní mór dúinn a bheith cróga cúramach anois agus an tsochaí a oscailt arís.

Ní íomhá mhaith é Michelle O’Neill a bheith ar thórramh ollmhór nó ise a bhí ag leagan na dianghlasála déine amach agus ag impí ar dhaoine gan dul chuig tórramh daoine muinteartha roinnt seachtainí roimh ré. Rinne Sam McBride as an Newsletter pointe an-mhaith faoin chonspóid. D’fhág sé an cheist: cad chuige a raibh Sinn Féin sásta an dea-thoil a charn siad le linn na paindéime a chaitheamh uathu chomh furasta sin in aon ghníomh mire amháin? Ach an rud nár chuir Sam san áireamh anseo an meas a bhí ar Bobby Storey sa phobal in Iarthar Bhéal Feirste.

An raibh an ceart ag Michelle O’Neill an rud a rinne sí a dhéanamh? Tá sin ag brath ar cé air a gcuireann tú an cheist. Do na céadta duine a chaill duine cóngarach dóibh agus nach raibh deis acu brón a dhéanamh, ón tsochraid go dtí an eaglais lán daoine, beidh pian ina gcroí nach bhfuair leigheas go fóill. Ní chuideoidh na pictiúir ó Bhaile Andarsain leo ar dhóigh ar bith. Go deimhin, bhí an oiread sin feirge ar chuid acu go raibh siad sásta labhairt leis na meáin faoi. Agus tá pointe acu. Ná déanaimis dearmad go raibh an séanadh sin mar an séanadh deiridh i sraith a ghoill iad, gan an cead a bheith ag cuid mhór acu slán a fhágáil leis an té a bhí ar leaba an bháis.

Ach cuir an cheist seo in Iarthar Bhéal Feirste agus gheobhaidh tú freagra eile. Tháinig na céadta duine amach ar na sráideanna le slán a fhágáil le duine a bhí ina laoch ag a bpobal. Bhí Bobby Storey lárnach i ngach gné den stair a bhain leis an cheantar le tamall maith de bhlianta. Níl dlí ar bith ann a choinneodh na daoine sin ina dteach an lá sin, is cuma cad é a déarfadh riail ó Stormont. Bhí rogha ag Michelle O’Neill, droim láimhe a thabhairt dá pobal agus a rá leo gan bás agus saol Bobby Storey a aithint, rud nach n-éireodh leis cibé, nó a háit a ghlacadh ar an tórramh agus é a dhéanamh ar an dóigh is folláine agus ab fhéidir léi. Maíonn an lucht eagraithe gur chuir siad go leor réamhchúraim i bhfeidhm le go mbeadh an tórramh ag teacht, a bheag nó a mhór, leis na treoirlínte ar a laghad, cé go bhfuil amhras mór ann ar cloíodh go daingean leis na rialacha.

Agus ar sháraigh an leas-Chéad-Aire a cuid rialacha féin? Bhí 30 duine ar an tsochraid, Michelle ina measc. Ba chosúil gurbh é an teaghlach a d’iarr na baill. Ar leibhéal pearsanta, cad é a dhéanfá féin i gcás mar sin? Ómós a thabhairt do chara nó diúltú glan? Ní raibh aon bhealach idir eatarthu.

Ná déantar dearmad go raibh roinnt mórimeachtaí ann roimhe seo, cuid acu ar bhonn oifigiúil, amhail tórramh stáit an Gharda Colm Horkin, ag ar thug na céadta garda garda onóra dó, go dtí léirsithe Black Lives Matter. Ghlac daoine áirithe an cinneadh go raibh cúis thábhachtach acu na rialacha a lúbadh.

Cé gur shéan Michelle O’Neill gur sháraigh sí na rialacha, mhothaigh sí gur gá focal a rá má ghortaigh sí na daoine a chaill duine agus nach raibh tórramh ceart acu. Bhí sin ceart ach, ar ndóigh, níor leor sin don fheachtas a bhí faoi lán seoil an tseachtain seo a chuaigh thart i gcoinne an pháirtí. Thug siad armlón do lucht a ndíspeagtha ach is léir go raibh Sinn Féin sásta an praghas sin a dhíol.

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge