Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ar díol agus ar cíos sa Ghaeltacht
10 bhFáth le Clárú don Eolaire Gnó
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinnte
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: ‘Do Ghairm le Gaeilge’
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
5 leid d’fhísagallaimh
Ceisteanna Coitianta
gearcheim-–-23%-de-theaghlaigh-sa-ghaeltacht-ag-togail-a-gclann-le-gaeilge

Géarchéim – 23% de theaghlaigh sa Ghaeltacht ag tógáil a gclann le Gaeilge

Tuairisc

Níl ach 23% de theaghlaigh sa Ghaeltacht ag tógáil a gclann le Gaeilge, de réir tuarascála nua.

De réir anailíse nua a rinne an CSO ar Dhaonáireamh 2016 don tuarascáil, níl an Ghaeilge á labhairt go laethúil ach ag 2,889 den 12,586 teaghlach sa Ghaeltacht ina bhfuil páistí 18 bliain nó níos óige.

De réir na tuarascála, a rinne taighdeoirí i gColáiste Mhuire Gan Smál do Thuismitheoirí na Gaeltachta, is ionann teaghlach ina bhfuil an chlann á tógáil le Gaeilge agus teaghlach a deir gurb í an Ghaeilge atá á labhairt acu go laethúil laistigh agus lasmuigh den chóras oideachais nó lasmuigh den chóras oideachais amháin.

Deir údar an taighde gur fianaise dhuairc eile atá sa tuarascáil ar ghéarchéim teanga na Gaeltachta.

“Is iomaí tuairisc atá feicthe againn le blianta anuas a léiríonn géarchéim na Gaeilge sa Ghaeltacht agus faraor, is ceann eile í seo.

“Moltar go ndéanfaí gach iarracht tacaíocht, treoir, agus comhairle a chur ar fáil don 2,889 teaghlach atá ag tógáil a gclann le Gaeilge ionas nach dtiocfaidh lagmhisneach orthu agus iad ag iarraidh an Ghaeilge a thabhairt don chéad ghlúin eile.

Deirtear gur chóir “tacaíocht chuí” a chur ar fáil chomh maith dóibh siúd ar mhian leo a gclann a thógáil le Gaeilge.

Deirtear gur léir ó na figiúirí nua a chuir an Príomh-Oifig Staidrimh ar fáil ó Dhaonáireamh 2016 mar chuid den taighde “gur mionlach iad na teaghlaigh atá ag tógáil a gclann le Gaeilge sa Ghaeltacht”.

An Ghaeltacht oifigiúil atá i gceist leis na figiúirí nua agus is cinnte go dtarraingeoidh siad aird arís ar a bhailí is atá teorainneacha na Gaeltachta.

Is i nGaeltacht na Gaillimhe atá 1,414 de na teaghlaigh arb í an Ghaeilge an teanga laethúil acu, beagnach 50% den iomlán. 857 de na teaghlaigh atá i nDún na nGall, rud a fhágann go bhfuil 79% de na teaghlaigh sa dá chontae Gaeltachta is mó, Dún na nGall agus an Ghaillimh.

274 teaghlach Gaeltachta a labhraíonn Gaeilge gach lá atá I gCiarraí, 141 atá i nGaeltacht Chorcaí agus 81 atá i nGaeltacht Phort Láirge. 33 teaghlach a labhraíonn an Ghaeilge gach lá atá i nGaeltacht na Mí.

“Is figiúirí iad seo atá sách duairc d’inmharthanacht na Gaeilge sa Ghaeltacht agus a thagann le go leor den tráchtaireacht go dtí seo ar ghéarchéim na Gaeilge sa Ghaeltacht,” a deir údair Staidéar ar Theaghlaigh atá ag Tógáil a gClann le Gaeilge Laistigh de Limistéir Oifigiúla na Gaeltachta.

Bhí céatadán an-ard de na teaghlaigh nár cuireadh eolas ar fáil faoi labhairt na Gaeilge iontu – 37%.

B’ionann sin agus 4,620 den 12,586 teaghlach sa Ghaeltacht oifigiúil ina bhfuil daoine idir 0-18.

Ciallaíonn sé seo nach bhfuil eolas beacht ar fáil ón Daonáireamh faoi theanga beagnach dhá cheann de gach cúig theaghlach sa Ghaeltacht.

“Suntasach go leor, is airde an ráta “gan a bheith ráite” sna LPT ina bhfuil úsáid laethúil na Gaeilge níos ísle, mar shampla, 33% i Maigh Eo Thiar, 43% i mBearna agus Cnoc na Cathrach, 47% sna Rosa agus 56% in Oirthear Chathair na Gaillimhe,” a deir údair na tuarascála, an Dr Neasa Ní Chuaig, an Dr Conchúr Ó Brolcháin, an Dr Karen Ní Chlochasaigh agus an Dr TJ Ó Ceallaigh.

Deir údar na tuarascála gur léiriú eile ar na ngéarchéim a laghad páistí sa Ghaeltacht a labhraíonn an Ghaeilge gach lá.

Líon iomlán na dteaghlach Ag tógáil clainne le Gaeilge
Gaillimh/Maigh Eo
Conamara Láir 311 201
An Cheathrú Rua 306 210
Ceantar na nOileán 257 199
Oileáin Árann 118 84
Cois Fharraige 850 434
Maigh Cuilinn 681 53
Bearna agus Cnoc na Cathrach 1,742 115
Oirthear Chathair na Gaillimhe 929 24
An tEachréidh 1,144 33
Dúiche Sheoigheach agus Tuar Mhic Éadaigh 323 61
Maigh Eo Thuaidh 830 72
Maigh Eo Thiar 198 20
Dún na nGall
Tuaisceart Dhún na nGall 336 32
Cloich Cheann Fhaola, Gort an Choirce, An Fál Carrach agus Machaire Rabhartaigh 519 220
Toraigh 15 12
Gaoth Dobhair, Rann na Feirste, Anagaire agus Loch an Iúir 754 414
Na Rosa 683 54
Árainn Mhór 46 27
An Ghaeltacht Láir 200 54
Dún na nGall Theas 367 44
Ciarraí
Ciarraí Theas 193 20
Ciarraí Thiar 747 254
Corcaigh
Múscraí 487 138
Cléire 14 3
Port Láirge
Na Déise 260 81
An Mhí
Ráth Chairn agus Baile Ghib 276 33
Iomlán 12,586 2,889

4,090 den 25,207 leanbh agus déagóir (0-18)  sa Ghaeltacht a labhraíonn an Ghaeilge lasmuigh den chóras oideachais. Is ionann sin agus 16% de pháistí na Gaeltachta.

11,000 den 25,207 páiste sa Ghaeltacht oifigiúil a labhraíonn an Ghaeilge sa chóras oideachais amháin. 3,216 díobhsan baineann siad leis na ceantair uirbeacha thart ar chathair na Gaillimhe atá sa Ghaeltacht oifigiúil i gcónaí cé go bhfuil an Béarla ina theanga phobail iontu le fada an lá.

Deirtear gur “ábhar imní” do limistéir pleanála teanga Ghaeltacht na Mumhan é go bhfuil líon na bpáistí a labhraíonn Gaeilge gach lá lasmuigh den chóras oideachais níos lú ná 30%.

De réir fhigiúirí an Daonáirimh, níl ach dhá Limistéar Pleanála Teanga sa Ghaeltacht, an Cheathrú Rua agus Ceantar na nOileán sa Ghaillimh ina a labhraíonn níos mó ná 50% de na páistí Gaeilge gach lá lasmuigh den chóras oideachais.

“Is mór an t-údar díomá agus duairce iad na figiúirí seo maidir le hinmharthanacht na Gaeilge mar theanga phobail sa Ghaeltacht,” a deirtear.

Laistigh den chóras oideachais agus go laethúil lasmuigh de Lasmuigh den chóras oideachais amháin Lasmuigh den chóras oideachais
Gaillimh/Maigh Eo
Conamara Láir 147 143 290
An Cheathrú Rua 175 166 341
Ceantar na nOileán 172 88 260
Oileáin Árann 71 45 116
Cois Fharraige 349 313 662
Maigh Cuilinn 24 27 51
Bearna-Cnoc na Cathrach 87 49 136
Oirthear Chathair na Gaillimhe 14 14 28
An tEachréidh 34 13 47
Dúiche Sheoigheach agus Tuar Mhic Éadaigh 38 23 61
Maigh Eo Thuaidh 51 53 104
Maigh Eo Thiar 22 8 30
Dún na nGall
Tuaisceart Dhún na nGall 37 <10 42
Cloich Cheann Fhaola; Gort a’ Choirce; An Fál Carrach; Machaire Rabhartaigh 163 138 301
Dún na nGall Theas 7 12 19
Gaoth Dobhair; Rann na Feirste; Anagaire; Loch an Iúir 312 272 584
Na Rosa 24 19 43
Árainn Mhór 32 18 50
An Ghaeltacht Láir 45 22 67
Dún na nGall Theas 32 21 53
Ciarraí
Ciarraí Theas 16 10 26
Ciarraí Thiar 201 128 329
Corcaigh
Múscraí 146 60 206
Cléire <6 <6 615
Port Láirge
Na Déise 98 53 151
An Mhí
Ráth Chairn agus Baile Ghib 50 35 85
Iomlán 2,351 1,739 4,090

Níos mó

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge