Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ar díol agus ar cíos sa Ghaeltacht
10 bhFáth le Clárú don Eolaire Gnó
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinnte
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: ‘Do Ghairm le Gaeilge’
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
5 leid d’fhísagallaimh
Ceisteanna Coitianta

Ar thóir “Pangur Bán”

Scríobh scoláire Éireannach an dán Pangur Bán i mainistir Ghearmáinise thart ar an mbliain 850, i leabhair beag saothair a bhí á úsáid aige. Thaistil manaigh go rialta idir Éire agus an Ghearmáin san 8ú agus 9ú haois. Is focal Breatnaise é “Pangur”; b’fhéidir gur tháinig an scoláire ar an bhfocal agus é ar a bhealach go dtí na mainistreach.

Níor thángthas ar an dán go héasca, áfach. Bhí tuiscint ann le fada go raibh téacs sa tsean-Ghaeilge sa leabhar saothair, istigh i measc na Laidine agus na Gréigise, ach nuair a sheol scoláire ón nGearmáin cóip de na leathanaigh chuig an scoláire Whitney Stokes sa 19ú haois, ní raibh an dán ina measc. Nuair a thug Stokes cuairt i 1871 ar an leabharlann ina dúradh go raibh an leabhar le fáil, theip air an leabhar féin a aimsiú, fiú. Faoi dheireadh, tháinig scoláire eile ar an leabhar arís, agus an dán, agus sheol sé cóip dó ag Ernst Windisch, scoláire a bhí ag bailiú gluaiseanna Gaeilge ó lámhscríbhinní. Is féidir an dán a fheiceáil sa lámhscríbinn thíos, ag bun an leathanaigh ar chlé.

Chuir Windisch aistriúchán den dán ina chuasach Thesaurus Palaeohibernicus i 1903, agus tá sé le fáil anseo agus thíos.

Is an mheadaracht chéanna atá á úsáid i bPangur Bán agus a bhí á úsáid sna hiomainn Laidine ag an am – meadaracht ar a dtugtar ‘deibhidhe’. Is léir gur scoláire agus file léannta ab é an fear a chum Pangur Bán.

Is féidir féachaint ar an téacs Sean-Ghaeilge agus na haistriúcháin Béarla atá le fáil ó Heaney, Flower, Boland srl anseo. Tá taifead den tSean-Ghaeilge le fáil freisin anseo.

Rinne Tadhg Ó Donnchadha (“Tórna”) aistriúchán ón tSeanGhaeilge go dtí na Gaeilge nua-aimseartha agus foilsíodh é san irisleabhar Ériú i 1904.

Is i leabharlann Naoimh Pól san Ostair a bhfaighfeá an leabhar saothair anois.

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge