Lárphointe eolais na Gaeilge: Nuacht, imeachtaí, folúntais agus níos mó

  • Baile Átha Cliath Thuaidh

    Ainm an Imeachta: Pop Up 

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up 

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

    v

    v

    v

    v

    v

    v

     

     

  • Baile Átha Cliath Theas

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

  • Baile Átha Cliath Láir

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

  • Contae Bhaile Átha Cliath

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

  • Longfort

    Ainm an Imeachta: Pop Up

    Cur síos:  An bhliain is mó ag Scoil Gheimhridh Ghaoth Dobhair go dtí seo (ó @MeonEile) I ndiaidh 20 bliain den fhéile ghlac Comharchumann Ghaoth Dobhair ceannas uirthi agus tá sí ag dul ó neart go neart ó shin...

    Am & Áit: 6 i Bob Hope's

Faoin tráth seo tá na bronntanais uilig á gceannach againn. Níl ach 6 lá fágtha go dtí an lá mór agus tá rogha earraí iontach leathan ar fáil. Seo thíos ár moltaí do bhronntanais dheasa Ghaelacha gur fiú ceannach an Nollaig seo.

Tá neart deochanna álainne a dhéantar sa Ghaeltacht, idir bhiotáille agus bheoir, agus cinnte tá rogha leathan ann dóibh atá déanta ag na Gaeil. Mar shampla, tá oidhreacht láidir ag baint le Micil Poitín sa Ghaillimh. Bunaithe ag Micil Ó Griallais, tá an t-oideas fós sa teaghlach agus á dhéanamh acu ó shin. Tá an branda i ndiaidh leathnú amach, áfach, agus déantar jin anois sa drioglann s’acu sa Ghaillimh. Caith siúl ar rogha Dhrioglann Loch Measc chomh maith.

Tá liosta iomlán déanta againn roimhe de dhrioglainní lonnaithe sa Ghaeltacht agus de ghrúdairí Gaelacha chomh maith. Caith súil orthu!

D’fhéadfaí bronntanas a fháil do dhuine ar bith ó Nine Arrow, comhlacht dearaidh a bhfuil réimse leathan de roghanna acu.

Tá léaráidí éagsúla ar fáil, ó ealaíon álainn den leann dubh go pictiúir ghrámhara agus póstaeir fhísiúla. Tá gach ábhar ar an suíomh as Gaeilge. Is fiú go mór súil a chaitheamh ar an rogha atá acu, cinnte tá bronntanas ann do dhuine a bhfuil aithne agat orthu agus beidh tú ag tacú le comhlacht beag Gaelach ag an am céanna. Féach ar an siopa anseo

Tá an t-uafás nithe éagsúla ar fáil ón gCeardlann sa Spidéal. Rudaí lámhdéanta den chuid is mó atá acu agus is cinnte go dtaitneodh bronntanas ón gCeardlann go mór le ball clainne nó le do ghrá geal.

Tá idir phíosaí ealaíne, áilleagáin, chiseáin lámhdéanta, earraí criadóireachta, t-léinte ar leith (le hábhar as Gaeilge orthu) ar fáil ón Spailpín Fánach agus neart eile. D’fhéadfá an lá a chaitheamh ann más maith leat, tá caifé álainn, An Builín Blasta, lonnaithe ann chomh maith.

An bhfuil leanbh óg agat sa teach? An bhfuil sé nó sí á t(h)ógáil trí Ghaeilge, nó an mhaith leat go mbeadh cúpla focal aige / aici?

Is Babóg baby atá uait mar sin! Is féidir an béar gleoite seo a cheannach sa Siopa Leabhar ar Shráid Fhearchair. Tá neart frasaí agus focal ag an mbéar gleoite seo agus iad nasctha le cnaipe nó cruth éigin ar bholg an bhéir. Is bronntanas álainn Gaelach é gur féidir ceannach ag an nasc seo. Faigh níos mó eolais faoin mBabóg anseo.

Tá roinnt daoine amuigh ansin na laethanta seo a bhfuil nó a raibh líofacht éigin acu sa Ghaeilge. B'fhéidir gur thaitin an teanga leo agus iad níos óige nó go mbíonn siad ag léamh cinnlínte na Gaeilge anois agus arís. Má tá tú ag smaoineamh faoi bhronntanas a cheannach dó nó di, molaimid ceann a fháil a chuirfidh leis an suim sin.

D'fhéadfaí leabhar Gaeilge, leabhar faoin nGaeilge as Béarla nó ceann de na bronntanais atá luaite sna leideanna thuas a bheith i gceist. Bímis ag tacú leis an nGaeilge um Nollaig; ag spreagadh a húsáide nó ag ceannach ó dhíoltóirí Gaelacha. Seans go n-athmhúsclófar an spéis sin dá bharr.

 Bíonn sé deacair uaireanta do chuid Gaeilge a úsáid ar bhonn laethúil mar gheall go bhfuil Béarla le feiceáil thart timpeall ort; sna siopaí, ar na sráideanna, sna meáin fiú.

Seo daoibh, áfach, roinnt bealaí le stádas na teanga a threisiú sa tsochaí. Lean na céimeanna simplí seo chun do chuid a dhéanamh ar son na Gaeilge.

 

Bíonn lucht cáinte na nGael i gcónaí ag iarraidh cur ina luí nach mbíonn éileamh ar na seirbhísí a chuirtear ar fáil as Gaeilge. Breis ‘s bliain ó shin d'fhógair údarás Bhanc na hÉireann go gcuirfear deireadh leis an rogha Gaeilge ar a gcuid UMB cuir i gcás.

Ar mhaithe le dul i gcoinne an luchta dhiúltaigh seo, bí cinnte go roghnaíonn tú An Ghaeilge mar do theanga úsáideora ar UMB Bhanc na hÉireann timpeall na tíre más ann don rogha, tá sé fós ar fáil in áiteanna! Is ionann an cás do shuíomhanna gréasáin, meaisíní ticéid agus eile. Más Gael thú, déan cinnte go mbaineann tú úsáid as an rogha Ghaeilge a thugtar duit.


Mar gheall ar stádas na Gaeilge sa tsochaí faoi láthair tá gá le seasamh ar son na gceart teanga atá i dteideal againn. Cuireadh An Coimisinéir Teanga ar bun sa bhliain 2003 chun foras a chur ar fáil do mhuintir na hÉireann, foras a bhféadfaí dul i dteagmháil leis má fheictear sárú ar na cearta teanga atá againn.

Caithfidh suíomhanna gréasáin (má tá polasaí teanga ag an eagraíocht), foirmeacha stáit, comharthaí bóthair agus roinnt rudaí eile a bhfuil cosaint dhlíthúil acu a bheith curtha ar fáil go dátheangach. Tá níos mó eolais faoi do chearta anseo nó is féidir gearán a dhéanamh leis an gCoimisinéir Teanga anseo.


Bíonn na daoine éadóchasacha sin ag rá nach mbíonn an Ghaeilge le cloisteáil nó nach mbíonn sí le feiscint timpeall na tíre. Is comhartha aitheantais é an fáinne a chuireann in iúl go bhfuil Gaeilge ag an té atá á chaitheamh. Más duine le Gaeilge thú, molann muid daoibh an fáinne a chaitheamh go bródúil le taispeáint don saol mór go bhfuil líofacht agat i dteanga dhúchais na tíre seo.

Cuirfear an duine éadóchasach sin ag machnamh agus spreagfaidh sé an duine eile sin le Gaeilge chun gnímh b’fhéidir. Dar le taighde úr atá déanta ag Conradh na Gaeilge ar an bhfáinne léirítear go n-aithníonn breis agus leath na ndaoine ó dheas agus ceathrú na ndaoine ó thuaidh gur siombail é An Fáinne a léiríonn líofacht sa Ghaeilge. Caith súil ar an taighde sin anseo, nó ceannaigh an fáinne anseo.

 

Clositear go minic i saol na Gaeilge an choincheap sin maidir le normalú a dhéanamh ar úsáid na teanga. Is féidir leatsa na mionchéimeanna sin a thógáil le cur leis an normalú sin agus tá cúpla bealach lena leithéid a chur i ngníomh. Abair ‘Go raibh maith agat’ leis an tiománaí bus, tabhair ‘Slán’ don chara sin ar bhuail tú léi don lón, nó ‘Le do thoil’ a úsáid in ionad ‘please’ ag an gcuntar deilí.

Déanann na mionphíosaí seo an-difir go deo do stádas na teanga. Más maith linn an Ghaeilge i chur ar ais i measc an phobail mar theanga labhartha, cinnte go ndéanfaidh na habairtí simplí seo an teanga a normalú arís.


Má bhíonn tú ag obair i suíomh oibre ina bhfuil an Béarla ina phríomhtheanga cumarsáide tuigeann muid go mbeadh sé deacair Gaeilge a labhairt. Ach é sin ráite tá bealaí ann gur féidir í a spreagadh i measc na gcomhghleacaithe atá agat. Cuir in iúl dóibh go bhfuil líofacht agat sa Ghaeilge, agus déan iarracht í a labhairt le héinne eile san oifig a bhfuil cúpla focal aige nó aici.

D’fhéadfá fiú maidineacha caife nó grúpa Gaeilge a thosú san obair le níos mó deiseanna a chur ar fáil do dhaoine atá ag iarraidh a gcuid Gaeilge a úsáid. Beidh tú i do dhea-eiseamláir do dhaoine nach bhfuil líofacht acu agus i do lárphointe foghlamtha dóibh siúd a bhfuil dúil acu an Ghaeilge a fhoghlaim.


An bhfuil tú ag iarraidh níos mó Gaeilge a úsáid i do shaol?

Bíodh ‘An Chaint’ agat. D’fhéadadh sé a bheith le cara, le comhghleacaí nó le duine i do theaghlach.

Is éard atá i gceist leis An Chaint ná feachtas atá dírithe ar dhaoine a chur ag machnamh faoi úsáid na Gaeilge ina saol féin.

Má tá aithne agat ar dhuine a bhfuil Gaeilge aige nó aici agus bíonn sibh ag labhairt as Béarla lena chéile, bíodh an Chaint agaibh.

‘Tá Gaeilge agat nach bhfuil?’
‘Tá, go deimhin.’
‘Tuigim nár labhair muid le chéile cheana í, ach cén fáth nach dtosaíonn muid?’
‘Ceart agat, tosóimid anois.’

Más foghlaimeoir thú bíodh an Chaint agat le cur le do chuid cúpla focal.

‘Tá Gaeilge agat nach bhfuil?’
‘Tá, tá cúpla focal agam ar aon nós.’
‘Is foghlaimeoir mé, ach ba bhreá liom feabhas a chur ar mo chúpla focal féin.’
‘Suígh síos leat mar sin.’

Agus sin í an Chaint. Bíodh sí agat.

_______________________________________________________________________________________________

Are you looking to use more Gaeilge in your life?

If so, then you should have ‘An Chaint.’ 
It can be with a friend, colleague or family member.

An Chaint is a campaign which aims to encourage people to think about the use of Irish in their daily lives. If you are friendly with a person who speaks Gaeilge but who you usually talk with in English, you should have An Chaint.

‘You speak Irish don’t you?’
‘I do.’
‘I know we have never spoken it together before, but why don’t we start?’
‘Yeah, let’s give it a go.’

If you are learning Irish, have An Chaint to add to your cúpla focal.

‘You speak Gaeilge do you not?’
‘I do, only a small bit though.’
‘I’m learning myself and I’d love to add to my cúpla focal.’
‘Sure take a seat so, we’ll give it a try.’

And that is An Chaint. Give it a go.

Is é an t-am sin den bhliain arís a chairde, tá Gaeilge24 linn! An dóigh leat gur féidir leat an dúshlán a shárú agus Gaeilge a labhairt ar feadh 24 uair a'chloig?

Céard é Gaeilge24 go díreach? Caith súil ar an bhfíseán thíos le feiceáil céard atá i gceist.

 Seo daoibh roinnt leideanna le sult a bhaint as an lá agus an dúshlán a éascú do na daltaí.

 

Beidh sruthú beo ón imeacht mór do dhaoine óga Zeminar ar leathanach Gaeilge24 ag 12:50 inniu. Is é teideal an imeachta ná ‘GAA & An Ghaeilge - Ár Spórt, Ár dTeanga.’

Beidh Ciarán Killkenny, peileadóir Bhaile Átha Claith, Máire Treasa Ní Cheallaigh, tráchtaire spóirt agus Declan Hannon, Iománaí le Luimneach ar an bpainéal. Smaoineadh iontach a bheadh ann é a thaispeáint sa rang - beidh spéis ag na páistí ann cinnte! Coinnigh súil ar leathanach Facebook Gaeilge24 anseo leis an sruthú a fheiceáil.


Tá comórtas mar chuid de Bhliain na Gaeilge don ‘Fhocal is Fearr Liom’. Tá dearbhán €100 One4All le buachan ag duine amháin gach mí. Is féidir cur isteach air anseo.

Agus Gaeilge24 faoi lánseoil, smaoineadh iontach a bheadh ann rang ealaíne a reáchtáil ina roghnaíonn na daltaí an focal is fearr leo agus déanann siad dearadh ar an bhfocal úd. Fanfaidh an píosa ealaíne seo leis na páistí amach anseo agus iad ag smaoineadh siar ar an lá iontach a bhí acu le Gaeilge24 in 2018.


Is gníomhaíocht an-spraíúil í tóraíocht taisce. D'fhéadfá comórtas a reáchtáil i measc na ndaltaí scoile ar fad nó díreach do rang féin.

D'fhéadfá úsáid a bhaint as dúcheisteanna trí mheán an Gaeilge, seanfhocail nó scéalta as Gaeilge leis na dúshláin a chur le chéile do na daltaí. Is féidir na daltaí a chur ag obair i ngrúpaí leis an tóraíocht taisce a bhaint amach. Is bealach iontach idirghníomhach spórtúil é seo leis an dúshlán a éascú.

 

Deirtear gur slí maith í teanga a fhoghlaim trí idirghníomhaíocht. Le rang corpoideachais, d'fhéadfá spórt ar bith a dhéanamh trí mhean na Gaeilge. Eagraigh cluiche peile agus tabhair an stór focal cuí do na daltaí, nó d’fhéadfaí an téamh suas a dhéanamh trí mheán na Gaeilge agus stór focal de na matáin ar fad a chur le chéile.

D’fhéadfá céilí a reáchtáil don rang corpoideachais nó d’fhéadfadh an scoil ar fad páirt a ghlacadh i gCéilí ollmhór ag am lóin nó tráthnóna. 


Is minic go gcuireann beagáinín iomaíochta spreagadh ar dhaltaí scoile na linne seo. I gcás Gaeilge24 i mbliana, molann muid bosca Béarla a bheith in úsáid le linn an lae. Cuirfidh an bosca seo na daltaí ag macnamh faoi úsáid an Bhéarla agus déanfaidh sé labhairt na Gaeilge a éascú freisin.

Más maith libh córas fíneála a chur i bhfeidhm chomh maith déanfaidh sé seo níos mó maitheasa fós. Ná déan dearmad an bosca a fholmhú roimh dheireadh an lae chun an Béarlóir is mó i bhur measc a chur os comhair an tsaoil mhóir.

 

Coinnigh súil ar chuntais Ghaeilge24 ar Facebook agus Twitter le linn an lae!