Home
Age Groups
Age Group > 4
Irish Names
Playgroups
Using Irish with your Children
Raising Children with Irish Outside the Gaeltacht
Raising Children through Irish in the Gaeltacht
Support, Services & Facilities
Age Group 4 > 12
All-Irish Primary Schools
Benefits of All-Irish Education
Summer Colleges
The Gaelbhratach
Festivals
Support, Services & Facilities
Benefits of All-Irish Education
Age Group 12 > 18
All-Irish Secondary Schools
Benefits of All-Irish Education
Summer Colleges
The Gaelbhratach
Festivals
Using Your Irish Name
Benefits of All-Irish Education
Support, Services & Facilities
Age Group 18 > 22
Irish Societies & Student Unions
Learn Irish: 18-22 year olds
Irish Third Level Courses
Festivals
Support, Services & Facilities
Age Group 22+
Careers With Irish
Classes for Adults
Get Involved
Conversation Circles
Festivals
Support, Services & Facilities
Speaking to Your Grandchildren
Community
Conversation Circles
The Gaeltacht
Community Groups
Irish Language Centres
Sloinne
5 Tips
Organisations
Festivals
Seachtain na Gaeilge
Awareness Events
Irish Language Books
Learn
Learn Irish
Playgroups
All-Irish Secondary Schools
All-Irish Primary Schools
Irish in English Speaking Schools
Irish Classes for Adults
Irish Classes
Irish Services for Schools
Benefits
Rights
The Official Languages ​​Act 2003
The European Charter for Minority Languages
The 20 Year Strategy in the North
Services Available in Irish
Get Involved with Conradh na Gaeilge
Campaigns
Research and Submissions
Using Irish State Services
Irish Language Commissioner
Working With Irish
Irish language jobs (Europe)
Irish language jobs (Ireland)
Jobs
Irish Language Careers Booklet
Jobs
  • Home
  • Culture
  • Is cróga na Rósanna ná an-chuid daoine a bhíonn á gcáineadh
<a-href="https://nos.ie"-class="credit-nos"-target="-blank"-rel="noopener-noreferrer"></a>-is-croga-na-rosanna-na-an-chuid-daoine-a-bhionn-a-gcaineadh

Is cróga na Rósanna ná an-chuid daoine a bhíonn á gcáineadh

Cúpla rud atá cinnte sa saol : an bás, cáin agus díospóireacht faoi Rós Thrá Lí i lár mhí Lunasa.  Dar le mo mháthair, tagann deireadh an tsamhraidh le Rós Thrá Lí. Dar le daoine eile, deireadh an tsaoil atá ann – mná óga gléasta i ngúnaí deasa á gcur i láthair os comhair an domhain mhóir, fear ó RTÉ ag cur ceisteanna orthu faoina gcéim ollscoile, faoina ngrá, faoina bpobal, agus muid ar fad ag breathnú orthu sa mbaile, á ngrádú agus á gcur i gcomparáid lena chéile, ag fanacht ar fhreagra na ceiste: cé acu is deise, is áille, is “róise”? 

Thosaigh an díospóireacht inniu ar Newstalk (cá háit eile?) le Susan Keogh a rá gur “cacamas” a bhí sa méid a dúirt fear an tí, Dáithí Ó Sé, faoin gcomortas nuair a chuir sé síos air mar léargas maith ar cad a bhí ar siúl ag mná na hÉireann sa lá atá inniu ann. Tháinig duine de mhuintir Healy Rae (cé eile) i gcabhair ar an gcomórtas, agus é á rá aige go léiritear éirim agus cumas na mban leis an gcomórtas seo (an bhfaca sé Rós Bhaile Átha Cliath ag damhsa cúpla bliain ó shin?*). 

Déantar ceap magaidh go rialta de Rós Thrá Lí – smaoiníonn muid ar fad ar Father Ted agus comórtas na Lovely Girls, agus na tónta áille a bhí orthu ar fad. Nó níos measa arís, ar an Savage Eye agus Eimear Ní Hula-Hoop, a d’inis scéal faoi éisteacht le clár raidió Ray D’Arcy agus í ar laethanta saoire sa Spáinn. 

Thuigfeá don té a dhéanfadh an magadh sin ar bhealach – ceisteanna áifeiseacha á gcur ar chailiní  óga, rialacha seanfhaiseanta an chomórtais, sean-íomha d’Éirinn a cruthaíodh sna hagallaimh agus na píosaí cainte, an comórtas talainne ina ndéantar steip nó amhrán Mhary Black a rá, an t-amhrán uafásach sin a bhodhraíonn ag deireadh na féile muid – ach caithfidh mé a admháil go mbainim taitneamh as, agus ceapaim go bhfuil luaíocht áirithe ag baint leis ina iomláine. 

Tá an fhéile í féin ag éirí níos nua-aimseartha de réir a chéile — le cúpla bliain anuas, tá an comórtas buaite ag triúr Rósanna de shliocht inmirceach. Nuair a fograíodh go raibh Rós Philadelphia 2014, Maria Walsh (a bhuaigh an comórtas), ina leispiach, ba chuma linn ar fad – comhartha suntasach, b’fhéidir, ar fhorbhairt na sochaí a thiocfaidh chun solais le torthaí an reifrinn ar an gcomhionnanas pósta bliain ina dhiaidh. 

Cuireadh suim ar an mbualadh bos a fuair Brianna Parkins, Rós Sydney 2016, nuair a mhaígh sí go hoscailte gur thacaigh sí leis an ngluaiseacht ar mhaithe leis an 8ú Leasú a aisghairm ar an ardán – comhartha arís, seans, go raibh tuairimí na hÉireann i leith na gceisteanna móra seo ag athrú. 

Ní oinseacha na mná seo – ar chor ar bith. Déarfainn go bhfuil siadsan níos cróga ná an-chuid daoine a bhíonn á gcáineadh ar na meáin chumarsáide nó sóisialta. Teastaíonn uathu ionadaíocht a dhéanmah ar son a bpobail agus a muintire, agus tá an muinín agus an chrógacht acu dul os comhair na milliún a fhéachann air, go leor acu ag fanacht le bheith ag magadh fúthú.

 Tá na mná seo beag beann ar ár gciniciúlacht, ar ár éad, ar ár ngangaid – agus tá an ceart ar fad acu. 

D’fhéadfadh na mná seo ceacht a mhúineadh dúinn ar fad, na laethanta seo a mbíonn muid buartha faoin íomhá sin a chuireann muid amach go póiblí – gur cheart do rogha rud a dhéanamh, muinín a bheith agat asat féin, agus neamhaird a dhéanamh orthu siúd a dhéanann iarracht beag is fiú a dhéanamh de do phaisean. Go n-éirí libh ar fad anocht! 

*Ceapaim féin go raibh Rós Bhaile Átha Cliath iontach ar an oíche, agus gur mór an peaca é nár éirigh léi sa chomórtas. Mhill fear an cheamara uirthi é. B’fhéidir nach raibh na moltóirí ullamh le rince paiseanta mar sin. Mo náire iad.

Níos mó

Sign up for the PEIG newsletter

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge