Home
FAQ's
Age Groups
Age Group > 4
Irish Names
Playgroups
Using Irish with your Children
Raising Children with Irish Outside the Gaeltacht
Raising Children through Irish in the Gaeltacht
Support, Services & Facilities
Age Group 4 > 12
All-Irish Primary Schools
Benefits of All-Irish Education
Summer Colleges
The Gaelbhratach
Festivals
Support, Services & Facilities
Benefits of All-Irish Education
Age Group 12 > 18
All-Irish Secondary Schools
Benefits of All-Irish Education
Summer Colleges
The Gaelbhratach
Festivals
Using Your Irish Name
Benefits of All-Irish Education
Support, Services & Facilities
Age Group 18 > 22
Irish Societies & Student Unions
Learn Irish: 18-22 year olds
Irish Third Level Courses
Festivals
Support, Services & Facilities
Age Group 22+
Careers With Irish
Classes for Adults
Get Involved
Conversation Circles
Festivals
Support, Services & Facilities
Speaking to Your Grandchildren
Community
Conversation Circles
The Gaeltacht
Community Groups
Irish Language Centres
Sloinne
5 Tips
Organisations
Festivals
Seachtain na Gaeilge
Awareness Events
Irish Language Books
Learn
Learn Irish
Playgroups
All-Irish Secondary Schools
All-Irish Primary Schools
Irish in English Speaking Schools
Irish Classes for Adults
Irish Classes
Irish Services for Schools
Benefits
Rights
The Official Languages ​​Act 2003
The European Charter for Minority Languages
The 20 Year Strategy in the North
Services Available in Irish
Get Involved with Conradh na Gaeilge
Campaigns
Research and Submissions
Using Irish State Services
Irish Language Commissioner
Working With Irish
Irish language jobs (Europe)
Irish language jobs (Ireland)
Jobs
Irish Language Careers Booklet
Jobs
<a-href="https://nos.ie"-class="credit-nos"-target="-blank"-rel="noopener-noreferrer"></a>-ni-feidir-an-ghaeilge-a-sharu-o-thaobh-na-nathanna-cainte-de

Ní féidir an Ghaeilge a shárú ó thaobh na nathanna cainte de

Déanta na fírinne, ní mhaífinn go bhfuil bua na dteangacha agam. Táthar ann a fhoghlaimíonn teanga gan aon dua, agus cé gur aoibhinn liom teangacha, bíonn ormsa dua a chur orm féin iad a fhoghlaim i gceart. 

Agus an Ghaeilge idir lámha agam, roghnaigh mé diabhailín ceart de theanga le líofacht a bhaint amach inti. Ar cheann  de na rudaí a mheallann chuig an nGaeilge mé agus a choinníonn mo spéis inti ná an saibhreas mothúchán atá inti agus an bealach ar féidir  cur síos a dhéanamh ar rudaí inti. 

Nuair a bhí mé faoi oiliúint mar mhúinteoir ióga, dúradh linn gurbh fhéidir tú féin a chur in iúl tríd an tSanscrait fiú mura bhfuil an teanga agat. Anois, níl a fhios agam an fíor sin i gcás gach teanga, dáiríre, ach is cinnte gur mar sin atá sé domsa i nGaeilge. 

Tar éis dúinn dul trí liosta iomlán mothúchán sa rang ar nós grá, fuath, fearg, uaigneas, áthas, brón agus dóchas, chaith muid an lá ag labhairt faoi fheidhm na mothúchán seo i dtéacs. Léirigh léamh na ndánta ar nós ‘Subh Milis’ le Séamus Ó Néill agus ‘Géibheann’ le Caitlín Maude an chaoi ar féidir mothúchán a léiriú sa teanga,  gan ainm a thabhairt ar an mothúchán céanna. 

I m’intinnse, tá níos mó i gceist le foghlaim teanga ná a bheith in ann í a labhairt. D’fhéadfá a bheith ar an gcainteoir is binne amuigh, ach mura bhfuil an mothúchán agat, cailltear cuid mhaith den teanga. 

Is fearr teangacha ar leith do rudaí ar leith. Tá an Ghearmáinis go maith don chur  síos. Tá an Béarla go maith ag cruthú focal nua agus tá stair shaibhir litríochta aige. Agus ón méid atá cloiste agam go dtí seo, tá  an Ghaeilge an-fhileata ó thaobh na mothúchán de.  

Bhí mé ag caint le dalta eile le linn an tsosa an lá cheana agus d’fhiafraigh mé di cén fáth ar thosaigh sí ag foghlaim na Gaeilge. Tá oidhreacht Ghaelach ag go leor de na heachtrannaigh eile a tháinig anseo agus, mo dhála féin, thosaigh siad ag foghlaim le ceangal nua a fhorbairt le stair a muintire.  

Dúirt an dalta seo, áfach,  gur fhoghlaim sí an Ghaeilge toisc gur léigh sí aistriúchán ar nath Gaeilge agus thaitin a fhileata agus a bhí sé léi.  Dúirt sí gur lean sí léi leis an nGaeilge i gcaitheamh na mblianta mar “níl a sárú ann ó thaobh na nathanna cainte de”. Is breá léi na nathanna agus focail bheaga nach bhfuil againne i mBéarla,  agus caithfidh mé a rá gur sin cuid de na rudaí is  fearr faoi theanga ar bith a  fhoghlaim.  

Scaití, is iad na rudaí beaga a chuireann craiceann ar an saol,  agus ní féidir nath maith cainte a bhualadh. 

Níos mó

Sign up for the PEIG newsletter

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge