Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
Nuacht
<a-href="https://nos.ie"-class="credit-nos"-target="-blank"-rel="noopener-noreferrer"></a>-mam-eile-as-mala-keegan-dolan

MÁM eile as mála Keegan-Dolan

Ós rud é go raibh an chéad léiriú de chuid Teac Damsa, Loch na hEala, ar na drámaí is fearr a bhí feicthe agam riamh bhí an-fhonn go deo orm freastal ar an dara léiriú uathu, MÁM. Bhí slacht chomh mór sin ar an gcéad iarracht sin uathu gur deacair a chreidiúint nach raibh ansin ach céadiarracht an chompántais.

Léiriú eile ar fad MÁM, áfach, léiriú ina bhfuil an bhéim ar an damhsa. Is é croílár agus iomlán an léirithe é. Tá ceol traidisiúnta, ceol trialach agus ceol s t a r g a z e mar chúlra leis. 80 nóiméad a mhaireann sé, a bhí pas beag rófhada bhraith mé féin (nó b’fhéidir go raibh an-iomad ocrais orm).

Chuirfeadh a lán eilimintí den léiriú scannán uafáis i gcuimhne; aghaidheanna fidil ainmhithe, ceol díchordach, cailín óg i ngúna bán á sceimhliú ag slua anaithnid. Tá scoth an cheoil ann, go háirithe ó Bhreandán Ó Beaglaoich, é ina rí i lár báire ag seinm foinn thraidisiúnta go leor a aithneoidh éinne a bhfuil cluas éisteachta tugtha acu don teaghlach ceolmhar sin. 

Cé go bhfuil méid áirithe portaireachta agus damhsa ar an sean-nós ní fíor gur léiriú Gaelach é seo dáiríre. Tá i bhfad níos mó ná sin ann agus cuireann s t a r g a z e rí-chúláilte dreach eile ar fad an gceol.

Rinneadh an léiriú a fhorbairt i gCorca Dhuibhe mar a bhfuil cónaí ar an gceann feadhna Michael Keegan-Dolan, a bhean Rachel Poirier agus a n-iníon. Tá róil lárnacha ag an mbeirt seo sa léiriú. Is léir ó nótaí an dráma go bhfuil ról lárnach ag an nGaoluinn i bhfís Keegan-Dolan, go deimhin seans gur Gaeilge ar fad a labhraítear ar an ardán, mar sin féin ní labhraítear ach cúpla focal san iomlán! 

An damhsa mar sin. Lúbann na damhsóirí iad féin ina n-ilcruthanna iomadúla áille ó thús deireadh, damhsa mall grámhar, damhsa buile mire ina bhfuil meascán den uile shórt damhsa, gaelach, ballet, chomh maith le gnéithe atá breá nua-aimseartha.

Cé gur féidir scáth scéal éigin a bhraith, in amanna níl mórán d’insint thraidisiúnta sa léiriú. Seans gur sochraid atá ag tarlú agus an páistín bán féin marbh, nó an é a céad chomaoineach atá ann nó bainis? Is maith an té a thuigfeadh. 

Tá eilimintí áille go leor ann, bleaist fuaimeanna nach mbaintear as uirlisí de ghnáth, rithim na gcos, plimp phaicéad criospaí. Tá scáthanna na ndamhsóirí ann agus leathscéalta beaga boga anseo is ansiúd, damhsa atá bunaithe ar na damhsóirí a bheith ag caitheamh aníos ba dhóigh leat. D’éirigh le lucht an léirithe teacht ar bhealach nua leis an mbrat ardáin a ardú fiú, gníomh glic foréigneach a bhaineann cisil an oinniúin de réir a chéile.

Tá gnéithe go leor den léiriú seo fíorchumhachtach agus cuireann an chliar corp, anam, allas agus croí isteach sa léiriú. Mar sin féin bhraitheas go raibh scéal in easnamh a ligfeadh dom teacht isteach níos mó air. Fiú an té a théann ag machnamh ar ainm an phíosa agus a scrúdaíonn leabhrán an léirithe ní thagann cúrsaí chun soiléire. 

Gach seans nach chuige sin an léiriú ach fágtar gur deacair don ghnáthbhreathnóir dul i ngleic leis i gceart, dar liomsa. Tá le lua chomh maith gur chuir duine den lucht féachana isteach go mór ar an léiriú nuair a d’éigh fón póca ‘GPS SIGNAL HAS BEEN LOST’ díreach agus muid ag sleamhnú isteach i ndomhan an léirithe. Múchaigí na diabhail fóin phóca!

Níos mó

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge