Baile
Aoisghrúpaí
> 4 Bliain
Ainmneacha Gaeilge
Naíonraí
Ag úsáid Gaeilge le do pháistí
Ag tógáil páistí le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht
Ag Tógáil Páistí le Gaeilge sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
4 > 12 Bliain
Gaelscoileanna
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
An Ghaelbhratach
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
12 > 18 Bliain
Gaelcholáistí
Buntáistí Oideachais trí Ghaeilge
Coláistí Samhraidh
5 leid nuair atá tú ag dul chun na Gaeltachta
An Ghaelbhratach
Féilte
Ag úsáid d’ainm as Gaeilge
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
18 > 22 Bliain
Cumainn Ghaelacha & Aontais Mhac Léinn
Cúrsaí le Gaeilge ar an 3ú Leibhéal
Féilte
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
22+ Bliain
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
Ag foghlaim na Gaeilge
Ranganna Gaeilge do Dhaoine Fásta
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Féilte
Saoire sa Ghaeltacht
Tacaíocht, Seirbhísí agus Áiseanna
Ag labhairt Gaeilge le do gharpháistí
Pobal
Ciorcail Chomhrá | Caint & Comhrá
Sloinne
An Ghaeltacht
Grúpaí Pobail
Na Lárionaid Ghaeilge
Sloinne
Na Ceanneagraíochtaí
Féilte
Seachtain na Gaeilge le Energia
Imeachtaí Ardú Feasachta
Leabhair Ghaeilge
Podchraoltaí Gaeilge
An Chaint
Oifigigh Gaeilge i bhFeidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS)
7 dtreoir le bheith níos sábháilte ar líne
Foghlaim
Ag foghlaim na Gaeilge
Naíonraí
Gaelcholáistí
Gaelscoileanna
An Ghaeilge i Scoileanna Béarla
Foghlaim Gaeilge mar dhuine fásta
Téarmaíocht agus Gramadach ar líne
Ranganna
Seirbhísí Gaeilge do Scoileanna
Cearta
Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003
Cairt Eorpach do Theangacha Réigiúnacha & Mionlaigh
Straitéisí Gaeilge ó Thuaidh is ó Dheas
Seirbhísí ar fáil as Gaeilge
Glac Páirt sa Ghluaiseacht
Feachtasaíocht
Taighde Gaeilge
Ag úsáid Gaeilge le seirbhísí stáit
An Coimisinéir Teanga
6 fhorbairt teicneolaíoctha atá ó chainteoirí na Gaeilge
Fostaíocht
Gairmeacha le Gaeilge san Eoraip
Gairmeacha le Gaeilge in Éirinn
CV Samplach Gaeilge
Ag lorg poist leis an nGaeilge
Cé hiad na fostóirí Gaeilge is mó?
Comhairle agallaimh do phost le Gaeilge
Cúrsaí iarchéime Gaeilge do shaol an lae inniu
Cúrsaí bunchéime spéisiúla le Gaeilge
Folúntais
Físeáin: 'Do Ghairm le Gaeilge'
Leabhrán Ghairmeacha le Gaeilge
Nuacht
  • Baile
  • Náisiúnta
  • An dlí sáraithe ag RTÉ agus 99.3% dá sceideal i mBéarla amháin – cinneadh an Choimisinéara Teanga
an-dli-saraithe-ag-rte-agus-99.3-da-sceideal-i-mbearla-amhain-cinneadh-an-choimisineara-teanga

An dlí sáraithe ag RTÉ agus 99.3% dá sceideal i mBéarla amháin – cinneadh an Choimisinéara Teanga

Sháraigh RTÉ an dlí craolacháin maidir lena dhualgas i leith na Gaeilge agus 99.3% dá sceideal teilifíse i mBéarla amháin, de réir imscrúdú a rinne an Coimisinéir Teanga.

Dúirt an Coimisinéir Teanga Rónán Ó Domhnaill go bhfágann an líon “thar a bheith easnamhach” clár teilifíse Gaeilge a chraoltar ar RTÉ go bhfuil an craoltóir “ag sárú an Achta Craolacháin” agus “ar neamhréir le toil Thithe an Oireachtais”.

Dúirt an Coimisinéir ina thuarascáil bhliantúil a foilsíodh ar maidin go raibh an t-imscrúdú faoi RTÉ ar cheann de na himscrúduithe is tábhachtaí atá déanta ag a oifig ó bunaíodh í.

Fuarthas amach le linn imscrúdú an Choimisinéara nach raibh ach 0.7% de sceideal iomlán teilifíse RTÉ in 2017 ina gcláir Ghaeilge.

De na 18,657 uair a chloig de chláir theilifíse a craoladh ar chainéil RTÉ sa bhliain 2017, ní raibh ach 123 uair an chloig de chláir Ghaeilge i gceist.

Mar bharr air sin, dúirt an Coimisinéir go raibh seánraí áirithe gur fíorbheagán clár Gaeilge a craoladh iontu má craoladh aon chlár Gaeilge.

Dúirt an Coimisinéir go raibh soláthar á dhéanamh i nGaeilge ag RTÉ i réimse na nuachta Gaeilge ach go mba léir nár cuireadh cláir cúrsaí reatha ar fáil i nGaeilge “in ainneoin dualgas soiléir reachtúil a bheith ann é sin a dhéanamh”.

De réir an Achta Craolacháin ní foláir do RTÉ “réimse cuimsitheach clár” a chur ar fáil i mBéarla agus i nGaeilge.

“Má bhí “réimse cuimsitheach” clár á chur ar fáil i mBéarla, ba ríléir nach raibh “réimse cuimsitheach” clár á chur ar fáil i nGaeilge,” a dúirt an Coimisinéir Teanga.

“Léiríonn torthaí an fhiosraithe nach bhfuil ach 0.7% de na cláir theilifíse ar RTÉ sonraithe mar chláir Ghaeilge. Nó, i bhfocail eile, gur i mBéarla amháin atá thart ar 99% de na cláir theilifíse ar an stáisiún,” a dúirt an Coimisinéir Teanga, Rónán Ó Domhnaill.

Cé go bhfuil amhras le fada ann nach bhfuil a ndualgas i leith na Gaeilge á chomhlíonadh ag RTÉ, seo an chéad uair imscrúdú foirmiúil a bheith déanta maidir leis na dualgais ó thaobh na Gaeilge de atá leagtha síos san Acht Craolacháin.

Bhí an dualgas sin ‘réimse cuimsitheach clár’ a chur ar fáil sa dá theanga lárnach i gcinneadh an Choimisinéara.

“Ach dá mba “réimse cuimsitheach clár” a bhí á chur ar fáil i mBéarla agus i nGaeilge, bheadh tréithe áirithe a bhaineann leis an gcáilíocht sin ag roinnt leis an soláthar a bhí á dhéanamh sa dá theanga lena bhféadfaí “réimse cuimsitheach” a aithint agus bheadh coibhéis ghinearálta le tabhairt faoi deara nó le sonrú ar thréithe an dá sholáthar. Níl coibhéis ar bith den sórt sin ann,” a dúirt an Coimisinéir Teanga Rónán Ó Domhnaill.

Mhaígh RTÉ le linn an imscrúduithe go raibh a ndualgas reachtúil maidir le cláir a chur ar fáil i nGaeilge á chur ar fáil acu. Chun tacú leis an áiteamh sin, luaigh siad RTÉ Raidió na Gaeltachta, Rannóg na gClár Gaeilge, an tseirbhís nuachta trí Ghaeilge, an soláthar reachtúil clár a dhéanann siad do TG4 agus an úsáid a bhaintear as an nGaeilge “ina chuid gníomhaíochtaí éagsúla”.

Mhaígh lucht an chraoltóra chomh maith go raibh méadú leanúnach tagtha ar chaiteachas RTÉ ar ábhar Gaeilge, ó €21.262 milliún sa bhliain 2014 go dtí €24.455 milliún sa bhliain 2017 agus gur ceapadh Grúpcheannasaí Gaeilge den chéad uair in 2014. Tugadh cuntas chomh maith don Choimisinéir ar chur i bhfeidhm Phlean Gníomhaíochta Meáin Ghaeilge RTÉ 2015-2019.

Dúirt RTÉ gur mhian leo níos mó infheistíochta i réimse na Gaeilge, na drámaíochta, na heolaíochta, agus i gcláir do leanaí agus cláir cultúrtha “ach gur fhág na srianta daingne caiteachais faoina bhfuiltear ag feidhmiú nárbh fhéidir é sin a dhéanamh san am i láthair”.

Thug RTÉ le fios gur caitheadh €12.77 milliún ar chláir raidió as Gaeilge sa bhliain 2017 agus gur bhain 90.7% de sin le Raidió na Gaeltachta. Rialaigh an Coimisinéir Teanga go raibh a ndualgas teanga a chomhlíonadh ag RTÉ i gcás a seirbhísí raidió “a bhuíochas sin, den chuid is mó, ar chuimsitheacht sheirbhís Raidió na Gaeltachta”.

Mhol an Coimisinéir go n-ullmhódh RTÉ plean feidhmithe lena chinntiú go gcloífí feasta lena ndualgas i leith na Gaeilge agus go gcuirfí an plean sin faoina bhráid taobh istigh de shé mhí.

De réir thuarascáil bliantúil an Choimisinéara don bhliain 2018 fuair a oifig 634 gearán ón bpobal anuraidh, laghdú beag 0.63% ar líon na ngearán ó in 2017.

Bhain formhór na ngearán sin le heaspa Gaeilge ar shuíomhanna idirlín, ar fhoirmeacha iarratais, ar chomharthaíocht agus ar stáiseanóireacht. Thángthas ar réiteach go neamhfhoirmiúil i gcás fhormhór mór na ngearán.

Dúirt an Coimisinéir Teanga Rónán Ó Domhnaill nár bhain beagnach leath de na gearáin a fuair a oifig anuraidh le hAcht na dTeangacha Oifigiúla, léiriú, a dúirt sé, ar an bpráinn a bhaineann leis an reachtaíocht sin a láidriú.

“Léiríonn sé seo, an athuair, an gá práinneach le leasú a dhéanamh ar Acht na dTeangacha Oifigiúla chun cinntiú go bhfuil sé oiriúnach dá fheidhm agus ag freagairt do riachtanais na ndaoine ar mian leo seirbhísí trí Ghaeilge a fháil ón Stát.

“Faoi láthair tá difear soiléir le brath idir céard atá ag teastáil uathu siúd atá ag lorg seirbhís stáit trí Ghaeilge agus an méid a fhaigheann siad. Caithfear aghaidh a thabhairt air seo trí Acht Teanga níos láidre agus níos éifeachtaí a thabhairt chun cinn chomh luath agus is féidir. “

Níos mó
Nuacht – Tuairisc.ie | Tuairisc .ie

tuairisc.ie

Cláraigh do nuachtlitir PEIG

  • Conradh na Gaeilge
  • Foras na Gaeilge